27-11-12

GESCHIEDENIS VAN DE KERK

GESCHIEDENIS VAN DE

PROTESTANTSE KERK

ROESELARE

logo-vpkb-wevelgem.jpg

 

 

“En het geschiedde te Rousselare….”

…. Waar eertijds de katholieke machten en krachten allesoverheersend waren, en waar deze hun tentakels en invloeden hadden tot diep in de burgerlijke overheid…..

 

….Maar in 1879 schreef dominee Van den Brink het volgende :

“Tot allen in Rousselare zeggen wij : “Kom en zie naar onze nagelnieuwe tempel, vrucht van eene driejarige Evangelie-bediening onder eene bevolking die men hield voor het diepst teruggezonken  in Rome’s bijgeloof sedert de 16de eeuw”…..

 

Met deze proberen wij een overzicht van de belangrijkste feiten te geven die de wording  en de geschiedenis van de Protestantse Kerk te Roeselare bepaald of beïnvloed hebben.

 

We schrijven 1815-1830. Het Belgisch grondgebied kent zijn “Hollandse” periode onder koning Willem I van Oranje. Vanuit Nederland komen Evangelisatie – acties, met zeer begrijpelijke goedkeuring van deze koning.

 

In 1830 wordt België als natie onafhankelijk. De missionering vanuit Nederland blijft nog een tijdje doorgaan, maar wordt steeds meer bemoeilijkt door de Belgische bisschoppen. Deze voerden een echte uitroeiingstrijd, venijnig, soms zelfs hatelijk. (Zie daarvoor bijvoorbeeld de “herderlijke” brief van bisschop Bousson; 1836).

 

In 1837 richt men in België het “Comité de la Société Evangélique Belge op. Later wordt dat de Belgische Christelijke Zendingskerk. Van daaruit zal ook de protestantse missionering geleid en gecoördineerd worden, zodat het zaad van het ware geloof aan alle landgenoten gebracht kan worden. De bedoeling is duidelijk : Een Evangelische en christelijke godsdienst brengen, en het bekampen van een godsdienst van onverdraagzaamheid, die de massa dom wil houden.

 

Missionering betekent Bijbelverkoop, voornamelijk aan gewone mensen. Roeselare zal ook Bijbelverkopers zien. Deze komen op de markten, zingen liederen en spreken mensen aan. Dat gebeurt niet probleemloos. Vaak worden zij uitgescholden, afgeranseld, hun materiaal vernield…  …escalerende acties die vaak vanuit de katholieke overheid ingefluisterd of “toegelaten” werden.

 

De Belgische liberale leiders maakten echter reclame voor het opkomend protestantisme. Hier zien wij inderdaad een “politiek kleurtje” dat aan de wording van het Belgisch protestantisme vastzit. Hoe meer Belgen er protestants worden, hoe meer er straks stemmen voor de liberalen !

 

Voor de start van de Evangelisch – Protestantse eenheid te Roeselare kunnen wij het jaar 1876 noteren. Vier jaar daarvóór was de protestantse gemeente te Kortrijk gestart; deze werd voornamelijk bezocht door Ierse en Schotse vlashandelaren. Voorganger aldaar was toen dominee Alexander Thomas, uit Schotland; ook een Bijbelverkoper Van Helden uit de protestantse kerk van Maria Horebeke.

 

 

 

 

                                                                                                                              1

Op 18 juni 1876  komt deze Bijbelverkoper Van Helden naar Roeselare. Hij brengt en verkondigt het Woord van de Heer; de Protestants Evangelische gemeente te Roeselare is geboren.

Hun lokatie : het lokaal “Barbara” in de H.Horriestraat (toen Kunststraat genoemd).

In datzelfde gebouw, toebehorende aan spinnerijbaas Henri Tant, was nog de Willemsfondsbibliotheek ondergebracht, zo ook een vergaderruimte voor allerhande lezingen, vormingsavonden, toneel, voordracht, muziek….

 

Henri Tant : Initiatiefnemer en mentor van de prille Protestantse gemeente te Roeselare; Oftewel :des Heren werkzaamheid….  Henri Tant :

-      Rijk en invloedrijk.

-      Verhuurt het gebouw voor 9 jaar en zorgt ervoor dat daar meteen een protestantse school gevestigd wordt.

-      Zaakvoerder van twee spinnerijen

-      Eigenaar van een aantal huurhuizen (“De Rekestukken”).

-      Oprichter en eigenaar van nog een andere (meisjes)school.                                                                                                                                                                           

 

Henri Tant kreeg problemen met de katholieke overheid te Rousselare.

Henri Tant was vrijheidsstrevend, vooruitstrevend, en zou zich niet onderwerpen aan wie hij zich niet hoefde te onderwerpen.

In 1860 weigert pastoor Berevoet Armand Tant kerkelijk te begraven daar hij door zelfdoding overleden was. Daarop koppelde zoon Henri zich helemaal los van alles wat katholiek was, en ging volledig autonoom van wal met de protestantse kerk.

In 1874 overlijdt Leonie Tant; de zus van Henri en echtgenote van spinnerijbaas Gustaaf de Brouckere. Leonie werd burgerlijk begraven omdat deken Jakob Sioen geen ketters duldde in de “gewijde” kerkhofgrond. Leonie moest begraven worden op de “Trou des chiens” (een stuk niet – gewijde grond waar ketters, zelfmoordplegers, niet – gelovigen en “ander gespuis” begraven werd). Maar onder druk van de rijke familie zal burgemeester Jan Mahieu-Carpentier toestaan en regeling treffen zodat Leonie Tant in de familiegrafkelder (en dus in gewijde aarde) begraven werd.

 

Kinderen van Henri Tant :

Op 12 april 1874 wordt Henriette Virginie geboren. Zij werd gedoopt in Sas van Gent op 2 april 1876. Henriette – Virginie zal op vierjarige leeftijd, en met hulp wellicht, de eerste steen leggen van de huidige Protestantse Tempel, of kerk in de Jan Mahieustraat (toen Keizerstraat genoemd).

Op 4juli 1876 wordt dochter Leonie Tant geboren. Zij werd gedoopt op 24 augustus.

 

Henri Tant zal protestantse gezinnen vanuit Zeeuws Vlaanderen naar Roeselare laten komen om zich hier te vestigen. De vaders werken in de spinnerijen van Tant; de kinderen lopen school in de scholen van Tant, de gezinnen wonen in huurhuizen van Tant….  En gaan ter kerke in de Protestantse Kerk te Roeselare. Later zullen nog enkele protestantse gezinnen uit het Oostvlaamse Maria – Horebeke zich alhier komen vestigen.

 

De spinnerijen – Tant produceerden vrij rendabel omdat de werknemers vanuit hun christelijke inborst stipt waren en goed verantwoordelijkheid namen voor hun werk.

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                      2

 

1877 : Oprichting van de protestantse Kerkenraad. Hierin zetelden :

 

- Dominee Van der Brink,

- Henri Tant,

- Thomas Henri Dirckx, vrederechter;

- Dhr. Schilleman, boekhouder en directeur in de spinnerijen Tant.

 

Het Protestantse kerkgebouw.  Ook genoemd “De Geuzentempel”; Jan Mahieustraat 21 te Roeselare.

         Vanop de straat zal het gebouw niet direct opvallen als zijnde een kerkgebouw. Men zou er zó aan voorbijlopen zonder het op te merken, maar toch…   Drempel en ingangsdeur van het kerkgebouw zijn iets groter dan deze van andere huizen in de straat. Het gebouw heeft een kleine toren, en boven de ingangsdeur is een zandsteen – met – sculptuur ingemetseld. Deze verbeeldt : een openliggende Bijbel (Gods Woord); een kruis (vanwaar alle genade uitgaat); een eiketak (“onverwoestbaarheid”); een band (verbondenheid en eenheid).

         Het interieur, met 70 tot80 zitplaatsen, heeft een uitstraling van eenvoud en soberheid. Weinig sculpteerwerk; weinig stoffelijke rijkdom, maar wel het essentiële: de Bijbel; het Woord van de Heer, langs welke Hij de Zoon zijner liefde laat kennen, en langs welke Hij zijn genade kenbaar maakt. Een preekstoel; plek vanwaar Gods bedoelingen kenbaar gemaakt worden; en een tafel en een doopvont.

         De eenvoud van het interieur doet onwillekeurig denken aan de ingesteldheid van Maarten Luther, voorloper van het protestantisme, nl : “Alleen de Schriften; alleen de Genade; alleen het geloof”……

         Vanuit deze plek mocht het evangelie blijvend en haast ononderbroken aan de mensen overgebracht worden.

 

Het kerkgebouw heeft een merkwaardige geschiedenis. Wij willen deze kort beschrijven.

30.04.1877 : Aankoop van de bouwgrond; 14 goudfranken per vierkante meter.

31.07.1878 : Eerste steenlegging door de vierjarige Henriette Tant.

01.11.1879 : Feestelijke inwijding van het kerkgebouw.

19.12.1879 : Regeling voor staatserkenning: Kortrijk-Roeselare als dubbelgemeente.

1914-1918  : Het kerkgebouw wordt voor samenkomsten gebruikt door het Duitse

                     leger. Later in de oorlog als paardenstal.  Het gebouw werd zwaar

                     beschadigd, het meubilair totaal verwoest.

1922-1924 : Restauratie van de oorlogschade. Aanbouw van het huidige

                    archieflokaaltje.

15.06.1924 : Voltooiing van de herstellingswerken; feestelijke ingebruikname.

1938-1939 :  Opbouw van het kerktorentje en restauratie van de voorgevel.

1940-1945 :  De kerk wordt regelmatig voor Duitse kerkdiensten gebruikt.

01.11.1979 : Viering van het honderdjarig bestaan van het kerkgebouw. Historische

                     fototentoonstelling.

20.01.1993 : Begin van grote restauratiewerken in het kerkgebouw. De inrichting,

                   Het meubilair en de kleuren nu zijn daarvan het resultaat.

                   Men beslist tot de aankoop van een uniek Indonesisch bamboe –

                   pijporgel. De bouw ervan zou anderhalf jaar duren. Slechts drie

                   dergelijke orgels zijn er te vinden op de hele wereld : Eentje op de

                   Filipijnen (Las Pinas), eentje in Brazilië (Porto Alegro) en eentje te

                   Roeselare……

05.09.1993 : Feestelijke ingebruikname van het gerestaureerde kerkgebouw.

03.12.1995 : Officiële en feestelijke voorstelling van het nieuwe Indonesische

                   Bamboe – orgel.

                                                                                                                                                                                                                              

                                     

                         

VPKB – Roeselare: zijn werking, zijn diensten.

 

         De kerk staat open voor iedereen die geïnspireerde woorden van liefde en waarheid willen horen. Begeestering, liefde, en heilige nieuwsgierigheid mogen de kerkbezoekers zich naar de kerk laten leiden. Met diepe waardering, en ook met grote blijdschap en vreugde mag het Woord gebracht worden. “Gods Woord is waarheid”, zo mag van iedere kerkbezoeker de sterkte en de uitstraling zijn.

 

-      De zondagsdienst begint om 10.00 uur

-      Het gaat om het Woord van God.

-      Grote belangrijkheid wordt aan de Schriftuitlegging gegeven.

-      Ook het gebed is belangrijk.

-      Er wordt veel gezongen. (Liedboeken : Joh. De Heer en Liedboek der Kerken).

-      Er is kinderoppas en/of kindernevendienst in de afzonderlijke ruimte.

 

20 tot 35 mensen komen wekelijks naar de kerkdienst (waarvan ong. een vierde niet-Belgen zijn).

 

Andere activiteiten ;

-      Maandelijks gebedsavond.

-      Maandelijks Bijbelstudie.

-      Maandelijks regionale vijftigplusserssamenkomst.

-      Maandelijks verschijnen van de kerkbode “Rondom de Geuzentempel”.

-      VZW – De Geuzentempel :

         Is een vereniging met een kleine geldreserve die instaat voor :

         Aankopen die niet bij de begroting in aanmerking kunnen komen.

         Snelle hulp; bijvoorbeeld : Onverwachte en hoge dokterskosten,

         Voedselpaketten, Bijstand bij ramp, ………

         De VZW telt ongeveer 20 leden, en wordt gesponsord o.a. door inkomsten van

         de kerkbode, giften, speciale collectes, opbrengst van BBQ,….

 

 

Wij bidden en weten : God laat niet varen de werken die Hij begon. Zo mogen ook Zijn bedoelingen met de protestants – evangelische gemeenschap verder gezet worden.

 

Martyn

 

November 2012.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                         

                                                                          

14:35 Gepost door Rony in Actualiteit | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |